Khi đã có phương án sáp nhập, chia tách, việc đặt tên và lựa chọn, bố trí nhân sự cho các thôn, tổ dân phố mới là vấn đề đặc biệt quan trọng.
Tên gọi thôn, tổ dân phố gắn kết cộng đồng
Khi nhắc đến quê hương - nơi chôn rau cắt rốn, với bất kỳ ai, tên gọi của vùng đất luôn là điều đầu tiên gợi nhớ, ghi dấu ấn đậm sâu trong tâm trí. Có lẽ vì thế mà mỗi người dân đều đặc biệt quan tâm tới cái tên mới sẽ được đặt cho mảnh đất mà mình từng sinh ra và lớn lên nếu chia tách, sáp nhập.
Cũng như nhiều địa phương trên toàn quốc, thành phố Hải Phòng hiện đang thực hiện 3 cách đặt tên thôn, tổ dân phố phổ biến. Đó là, đặt theo tên của các vị danh nhân văn hoá, địa danh lịch sử, tên cổ có ý nghĩa truyền thống; đặt theo tên xã, phường, thị trấn cũ trước chia tách, sáp nhập; hoặc chỉ đánh số thứ tự.
Bàn về các phương án đặt tên sau sắp xếp thôn, tổ dân phố, ông Phạm Xuân Thanh, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố Hải Phòng khẳng định nếu phương án đặt tên được tính toán, nghiên cứu kỹ lưỡng, người dân sẽ đồng thuận cao. Việc đặt tên phải có nguyên tắc, căn cứ rõ ràng, đặc biệt là phù hợp với truyền thống, lịch sử, thói quen sinh hoạt, phương thức quản lý tại địa phương đó.
"Đây là vấn đề khó, phức tạp và quan trọng nhất. Tên mới hay, hợp lý, dân chủ mới được người dân đồng thuận, tạo sự đoàn kết sau sáp nhập. Nếu yêu thích cái tên, người dân sẽ cùng nhau đoàn kết, làm đẹp thêm, ý nghĩa thêm cho cái tên mới của thôn, tổ dân phố mới", ông Thanh cho biết.
Với các thôn, tổ dân phố từ trước đến nay đã chọn tên cổ, tên theo địa danh, tên các vị danh nhân thì nay vẫn nên gìn giữ. Từ đó, cái tên mới dễ được chấp nhận, đồng thuận.
Với các thôn, tổ dân phố được đặt tên theo cách đánh số thứ tự, nhất là ở các khu đô thị, có thể giữ nguyên phương án đó, chỉ cần đánh số lại cho phù hợp. Còn với các thôn, tổ dân phố mới sáp nhập như địa bàn của một xã cũ, việc chọn tên xã trước sáp nhập làm tên thôn mới là rất hợp lý. Đây cũng là mong mỏi của nhiều người dân.
Dù lựa chọn theo phương án nào, việc lấy ý kiến, lắng nghe nhân dân có ý nghĩa quyết định trong việc tạo được sự đồng thuận, gìn giữ mối đoàn kết cộng đồng dân cư trong quá trình sáp nhập, chia tách.
Cơ hội tái cơ cấu đội ngũ nhân sự cơ sở
Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ quy định về số lượng, chức danh và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Theo đó, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố gồm các chức danh trưởng thôn hoặc tổ trưởng tổ dân phố, bí thư chi bộ, trưởng ban công tác mặt trận. Số lượng người hoạt động không chuyên trách ở mỗi thôn, tổ dân phố không quá 3 người.
Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ được giao. Đáng chú ý, cần ưu tiên bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền, vận động nhân dân, hòa giải ở cơ sở, tổ chức hoạt động cộng đồng dân cư; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, sử dụng nền tảng số, cập nhật dữ liệu, khai thác cơ sở dữ liệu và hỗ trợ nhân dân tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến theo quy định.
Người dân cũng đặc biệt kỳ vọng đợt sắp xếp thôn, tổ dân phố năm nay sẽ thực hiện đồng bộ với sắp xếp, nâng cao chất lượng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Trong tháng 6, thành phố Hải Phòng sẽ giải quyết chế độ với người hoạt động không chuyên trách cấp xã. 1.236 người hoạt động không chuyên trách cấp xã trên địa bàn thành phố đã dừng hoạt động từ ngày 31/5. Nhiều người trẻ, nhiệt huyết cống hiến vẫn mong có cơ hội về các thôn, tổ dân phố làm việc sau khi thực hiện sáp nhập.
Là 1 trong 2 người hoạt động không chuyên trách cấp xã thế hệ 9X sẵn sàng về thôn công tác nếu được tín nhiệm, anh Nguyễn Thanh Khiển, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh xã Nam Sách chia sẻ: "Chúng tôi vẫn rất muốn có cơ hội làm việc ở thôn. Dù không còn là người hoạt động không chuyên trách cấp xã, chúng tôi vẫn mong mỏi được cống hiến cho địa phương với vai trò, vị trí công việc mới".
Khi những người hoạt động không chuyên trách cấp xã được cấp ủy, chính quyền địa phương tin tưởng giới thiệu, được nhân dân tín nhiệm bầu, họ sẽ là nguồn lực lớn cho đội ngũ những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Chỉ thị số 21/CT-TTg cũng nêu rõ: "Lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố là người có uy tín, sức khỏe, tâm huyết, trách nhiệm, năng lực vận động quần chúng nhân dân, từng bước trẻ hóa, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng quản trị cộng đồng và chất lượng, hiệu quả phục vụ nhân dân".
PHONG TUYẾT