Xã Nam Sách

Hưởng ứng Ngày Thế giới không hút thuốc lá 31/5/2026 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (từ ngày 25–31/5/2026), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát động chiến dịch năm nay với chủ đề: “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”. Đây không chỉ là thông điệp truyền thông mang tính cảnh báo, mà còn là lời kêu gọi mạnh mẽ các quốc gia, tổ chức và mỗi cá nhân cùng hành động nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những tác hại ngày càng phức tạp của thuốc lá, đặc biệt là các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.

Trong nhiều năm qua, thuốc lá vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, sử dụng thuốc lá có liên quan đến 28 nhóm bệnh nguy hiểm, trong đó phổ biến nhất là ung thư, đặc biệt là ung thư phổi; các bệnh tim mạch như bệnh mạch vành, đột quỵ; cùng với các bệnh về đường hô hấp như viêm phế quản mạn tính, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Không chỉ dừng lại ở đó, thuốc lá còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản, làm giảm chất lượng cuộc sống và tuổi thọ của người sử dụng.

Thống kê cho thấy, mỗi năm trên thế giới có hơn 8 triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 1,6 triệu trường hợp là do hút thuốc thụ động. Bên cạnh đó, thuốc lá còn gây gánh nặng lớn về kinh tế, với tổng chi phí toàn cầu ước tính khoảng 1,4 nghìn tỷ USD mỗi năm, tương đương 1,8% GDP toàn cầu. Đây là những con số đáng báo động, cho thấy tác động sâu rộng của thuốc lá đối với sức khỏe và sự phát triển bền vững của xã hội.

Đáng chú ý, trong những năm gần đây, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang được quảng bá với hình ảnh hiện đại, ít độc hại, tạo cảm giác “công nghệ cao”. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của ngành y tế, các sản phẩm này vẫn chứa nicotine – chất gây nghiện mạnh, có thể gây tổn thương phổi, tim, não và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ, đặc biệt ở thanh thiếu niên. Thực tế, trong thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng còn chứa nhiều hóa chất độc hại tương tự như các chất có trong khói xe ô tô, thuốc trừ sâu.

Trong bối cảnh đó, chiến dịch năm 2026 tập trung vào việc “vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” của các sản phẩm thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Các sản phẩm này thường được quảng bá với hình ảnh hiện đại, ít độc hại, thậm chí “an toàn hơn” so với thuốc lá truyền thống, qua đó thu hút giới trẻ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các sản phẩm này vẫn chứa nicotine – một chất gây nghiện mạnh có khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển não bộ, đặc biệt ở thanh thiếu niên, đồng thời tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe lâu dài.

Trước thực trạng đó, WHO kêu gọi các quốc gia tăng cường các biện pháp quản lý, kiểm soát chặt chẽ các sản phẩm thuốc lá, nhất là các sản phẩm mới; đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là giới trẻ, về tác hại của nicotine và các chiêu thức quảng cáo sai lệch. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện thông tin không chính xác, cũng như tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ cai nghiện là những giải pháp quan trọng để giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá trong cộng đồng.

Tại Việt Nam, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều thông điệp rõ ràng: không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào an toàn đối với sức khỏe; cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; mọi người đều có quyền được sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc. Đồng thời, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần gương mẫu thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc, góp phần xây dựng môi trường công sở văn minh, lành mạnh.

Ngày Thế giới không hút thuốc lá 31/5 không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng mà còn là dịp để mỗi người nhìn nhận lại thói quen, hành vi của bản thân đối với thuốc lá. Nói không với thuốc lá hôm nay chính là hành động thiết thực để bảo vệ sức khỏe của chính mình, gia đình và cộng đồng. Một môi trường không khói thuốc, một thế hệ trẻ nói không với nicotine và một cộng đồng hiểu đúng về tác hại của thuốc lá sẽ là nền tảng vững chắc cho một xã hội khỏe mạnh, văn minh và phát triển bền vững trong tương lai.

BT